14/06/2026

Женско насилство врз мажите – тивка реалност за која ретко се зборува

Кога се зборува за семејно и партнерско насилство, најчесто фокусот е ставен врз насилството врз жените – тема која со право зазема важно место во јавниот дискурс. Но, во сенка на оваа реалност, постои уште еден проблем за кој ретко се зборува: насилството врз мажите, вклучително и насилството извршено од жени.

couple 2206294 1280

Невидлив проблем во општеството

Во традиционалните општества, какво што е и нашето, мажот често се перципира како „посилниот“, „заштитникот“ и „оној што трпи“. Токму поради овие стереотипи, многу мажи кои се жртви на психолошко, емоционално, економско, па дури и физичко насилство, молчат од срам, страв или неверување дека некој ќе ги сфати сериозно.

Форми на насилство врз мажите

Женското насилство врз мажите не секогаш е физичко. Напротив, најчесто се јавува во посуптилни, но подеднакво штетни форми:

  • Психолошко и емоционално насилство – навреди, омаловажување, манипулација, постојана контрола, уцени.
  • Економско насилство – контрола на приходите, забрана за работа, создавање финансиска зависност.
  • Социјална изолација – оддалечување од семејството и пријателите.
  • Физичко насилство – иако поретко пријавувано, постои и оваа форма, но често останува скриена.

Причини и поводи

Причините за ваквиот вид насилство се различни и комплексни. Меѓу најчестите се:

  • Нерешени психолошки проблеми и трауми
  • Љубомора и потреба за доминација
  • Алкохол или други зависности
  • Нарушени односи и недостиг на комуникација
  • Општествени модели кои толерираат агресивно однесување

Важно е да се нагласи дека никој повод не го оправдува насилството, без разлика на полот.

Зошто мажите ретко пријавуваат?

Мажите кои се жртви на насилство често се соочуваат со:

  • Потсмев и неверување
  • Страв од губење на угледот
  • Недостаток на институционална поддршка
  • Стереотипи дека „вистински маж не може да биде жртва“

Овие причини придонесуваат проблемот да остане скриен, а жртвите – без помош.

Потреба од отворен дијалог и еднаков пристап

Насилството нема пол. Борбата против него треба да биде сеопфатна и инклузивна, со еднаква поддршка за сите жртви. Потребни се:

  • Поголема јавна свест
  • Образовни кампањи
  • Институции кои ќе реагираат без предрасуди
  • Охрабрување на жртвите да проговорат
zena tepa maz

Совети за мажи-жртви на насилство

Ако се соочувате со насилство, еве неколку практични чекори:

  1. Препознајте го насилството – Не го минимизирајте, психолошкото насилство е сериозно.
  2. Зачувајте докази – Снимки, пораки, финансиски документи, белешки за настаните.
  3. Охрабрете се да зборувате – Пријатели, семејство или поддршка од доверливи лица.
  4. Побарајте професионална помош – Психолози, терапевти, организации за семејно насилство.
  5. Информирајте се за вашите права – Познавањето на законските можности за заштита е клучно.
  6. Поставете граници и заштита – Доколку е потребно, размислете за одвоен престој или правни мерки.
  7. Не се срамете од сопствената ранливост – Насилството не ја дефинира вашата вредност како човек.

Заклучок

Препознавањето на женското насилство врз мажите не ја намалува важноста на борбата против насилството врз жените. Напротив, тоа ја зајакнува идејата дека секој облик на насилство е неприфатлив. Само преку отворен разговор, разбирање и поддршка, можеме да изградиме општество во кое жртвите нема да молчат – без разлика дали се мажи или жени.